Houten Piratenschip Puzzel

Een gelaagd multiplex schip dat uiteenvalt in romp, dek, masten, zeilen en bemanning. In elkaar staat het als één plaat; los is het een set benoemde voorwerpen, en in die tweede staat gebeurt het taalwerk.

De meeste puzzels zijn klaar zodra een kind ze kan maken. Deze gaat door omdat de stukken namen hebben die het leren waard zijn. Een kind dat dek, romp, roer en anker kan zeggen, heeft woorden voor onderdelen van een geheel. Dat is een moeilijkere categorie dan namen van dingen, en kinderen met een taalachterstand slaan die vaak over. Het schip geeft die woorden iets om naar te wijzen.

Manieren om ermee te werken

• Benoem eerst de onderdelen. Geef vóór het bouwen één stuk per keer aan en benoem het: dek, zeil, romp, roer, anker. Een stuk benoemen dat het kind in zijn hand heeft blijft beter hangen dan een plaatje.
• Bouw op volgens het voorbeeld. Bouw het zelf een keer zodat het kind het afgemaakte schip ziet, haal het dan uit elkaar en laat het kind opnieuw bouwen. De lagen hebben een volgorde, en uitzoeken welk stuk eerst gaat, is het planwerk van de opdracht.
• Wat mist er? Leg vijf tot zeven stukken neer, laat het kind kijken, dek ze af en haal er één weg. De vraag welk stuk weg is, is moeilijker dan de vraag wat er verschoven is, en het laat zuiver zien hoeveel een kind vasthoudt.
• Geef de bemanning werk. Kapitein, navigator, matroos. Wie bepaalt waar het schip heen gaat? Wie klimt in de mast? Rollen geven een kind een reden om hele zinnen te gebruiken in plaats van losse woorden.
• Bouw een verhaal, één zin per keer. Jij voegt een zin toe, het kind de volgende. Om de beurt houdt het verhaal op gang als een kind nog geen heel verhaal alleen kan dragen.
• Sorteer vervoer. Bespreek wat er nog meer mensen en vracht vervoert: vrachtschip, veerboot, vissersboot. Groeperen op functie in plaats van op uiterlijk is een stap omhoog in denken.
• Trek de romp om. De grotere stukken werken als sjabloon. De ene hand houdt vast, de andere tekent, en het kind houdt een schip over om in te kleuren.

Wat het ontwikkelt

Woorden voor onderdelen van een geheel, verhalend taalgebruik en zinsbouw, werkgeheugen, visuele aandacht, een gelaagde opbouw in de juiste volgorde zetten, en de vingercontrole om een dun stuk precies te plaatsen. Logopedisten, ergotherapeuten en leerkrachten speciaal onderwijs gebruiken dit soort materiaal bij kinderen met een taalachterstand, autisme of ADHD, omdat het voorwerp een abstract woord iets concreets geeft om zich aan vast te maken.

Specificaties

• Voor werken met een volwassene: benoemen en eenvoudig bouwen passen vanaf ongeveer drie jaar, geheugenspel en verhalen vertellen vanaf vier tot vijf
• Formaat: 28 × 29 cm
• Materiaal: geverfd multiplex, meerlaagse opbouw
• Valt uiteen in romp, dek, masten, zeilen en bemanningsfiguren

Gemaakt in kleine series, met de hand geschuurd, afgewerkt met kindveilige verf. Dit is materiaal om samen aan tafel te gebruiken, niet om een kind alleen mee te laten spelen. Samen doorgewerkt past het bij een jonger kind dan je aan de stukken zou aflezen.