Houten Gezinspuzzel

Een groter bord met verwisselbare stukken om een heel huishouden te bouwen: volwassenen en kinderen, verschillende haarstijlen, verschillende kleding, meerdere uitdrukkingen. Er passen meer figuren tegelijk op het bord, en dat is het verschil met de versie voor één figuur.

Zodra er meer dan één figuur op tafel staat, veranderen de vragen. Wie is de oudste? Wie staat naast wie? Hoeveel mensen zitten er in dit gezin? Verhoudingen tussen mensen zijn moeilijker te bespreken dan mensen los, en het zijn precies de woorden die een kind nodig heeft om over zijn eigen dag te vertellen.

Manieren om ermee te werken

• Bouw eerst je eigen huishouden. Begin met het gezin van het kind zelf, in welke vorm dat ook is. Een figuur die voor iemand echt staat, geeft elke latere vraag iets om zich aan vast te maken.
• Tel wie er is. Hoeveel volwassenen, hoeveel kinderen, hoeveel bij elkaar. Mensen tellen is concreter dan voorwerpen tellen en houdt de aandacht van een kind langer vast.
• Speel het fotoalbum. De één beschrijft een gezinslid hardop, de ander bouwt het bijbehorende figuur. Vergelijk daarna. Dit is luisterwerk, en de beschrijvende rol is de moeilijkste helft.
• Geef ieder een karakter. Wie is de rustige, wie de drukke, wie maakt zich zorgen. Over karakter praten in plaats van over uiterlijk is een stap omhoog, en het gaat makkelijker over een houten figuur dan over een familielid.
• Zet een scène neer. Avondeten, bedtijd, naar school gaan. Zet de figuren waar ze zouden staan en bespreek wat er gebeurt. Een routine als verhaal is voor een kind makkelijker vast te houden.
• Vertel om de beurt. Jij voegt een zin toe over de dag van het gezin, het kind de volgende. Zo blijft een verhaal lopen dat een kind alleen nog niet kan dragen.
• Trek de groep om. Gebruik de figuren als sjabloon voor een gezinsportret en laat het kind het inkleuren.

Wat het ontwikkelt

Woorden voor verhoudingen en karakter, luisteren en opdrachten volgen, verhalend taalgebruik en volgorde, tellen in een context die ergens over gaat, woorden voor gevoelens, en de vingercontrole om een plat stuk nauwkeurig te plaatsen. Wordt gebruikt in de logopedie, in sociale communicatiegroepen en in gezinsbegeleiding, waar een set figuren op tafel een kind laat vertellen over een huishouden zonder dat er direct naar het eigen gezin gevraagd wordt.

Specificaties

• Voor werken met een volwassene: bouwen en tellen passen vanaf ongeveer drie jaar, het albumspel en verhalen vertellen vanaf vier tot vijf
• Bord: 24 × 24 cm
• Materiaal: geverfd multiplex, verwisselbare stukken
• Bouwt meerdere volwassenen en kinderen tegelijk

Gemaakt in kleine series, met de hand geschuurd, afgewerkt met kindveilige verf. Dit is materiaal om samen aan tafel te gebruiken, niet om een kind alleen mee te laten spelen. Samen doorgewerkt past het bij een jonger kind dan je aan de stukken zou aflezen.