Sensorisch Speelgoed bij Autisme: Wat Echt Helpt

Bij sensorisch speelgoed autisme of speelgoed voor autisten wil je iets dat werkt, niet vijf minuten afleiding. Er is genoeg te vinden: speelgoed met lichtjes, geluid, trilfunctie, alles wat belooft een kind meteen tot rust te brengen. Sommige daarvan werken. Veel ervan geven het zenuwstelsel van een kind alleen maar meer te verwerken.

Belangrijker is wat dit speelgoed vraagt van de hersenen van een kind.

Wat maakt speelgoed "sensorisch"?

Elk stuk speelgoed geeft een vorm van zintuiglijke prikkeling, maar sensorisch speelgoed is daar bewust op gebouwd. Meestal draait het om tast (textuur, gewicht, weerstand) en proprioceptie (druk, duwen, knijpen), soms in combinatie met een beweging die steeds op dezelfde manier terugkomt. Houten sensorisch speelgoed leunt meestal op textuur en gewicht in plaats van geluid of licht. Ergotherapeuten grijpen er dan ook vaak als eerste naar wanneer ouders vragen naar speelgoed voor kinderen met autisme.

Waarom voorspelbare prikkels beter werken dan felle prikkels

Een kind met autisme of ADHD krijgt vaak al meer prikkels binnen dan het in één keer kan sorteren. Prikkeling die het kind zelf in de hand heeft, helpt dan vaker dan meer prikkeling: hoe hard drukken, hoe lang vasthouden, wanneer stoppen. Een houten blokje met textuur dat een kind zelf oppakt, omdraait en neerlegt doet daarom meer voor de regulatie dan speelgoed dat op eigen tempo knippert of piept, omdat het kind zelf bepaalt hoe snel dat gaat.

Waarom schermen en knipperende lichtjes vaak averechts werken

Speelgoed met licht en geluid is populair omdat het meteen een reactie oproept. Vaak is die reactie een schrikreactie van het zenuwstelsel, geen teken dat het kind tot rust komt. Licht en geluid lopen op hun eigen tempo, dus er is geen manier om ze te vertragen, te pauzeren of bij te sturen zodra ze beginnen. Speelgoed dat een kind zelf met de handen kan sturen, op eigen snelheid, geeft dat zoekgedrag een uitlaatklep zonder dat de prikkeling verder oploopt.

Waar let je op bij het kiezen van sensorisch speelgoed?

Niet elk stuk sensorisch speelgoed past bij elk kind, maar een paar kenmerken maken de kans op een goede match een stuk groter:

• Gewicht en textuur die het kind alleen al door aanraking voelt, zonder dat het hoeft te kijken
• Een duidelijk begin en einde, zodat het kind het kan neerleggen zonder dat een apparaat vanzelf doorgaat
• Materiaal dat tegen veelvuldig gebruik kan, want sensorisch spel betekent vaak dezelfde beweging keer op keer
• Eenvoudig genoeg om zonder uitleg te gebruiken, zodat een kind het op zijn eigen manier kan ontdekken

Een massief houten sorteerbox of een set verzwaarde, getextureerde houten stukken voldoen daar goed aan. Bekijk meer opties in onze collectie sensorisch speelgoed voor autisme en ADHD.

Hoe introduceer je nieuw sensorisch speelgoed?

Breng het zonder druk binnen. Leg het ergens neer waar het kind het vanzelf opmerkt, en laat het op eigen moment reageren in plaats van het met uitleg in handen te duwen. Sommige kinderen kijken dagenlang naar nieuw speelgoed voor ze het aanraken, en dat betekent niet dat het de verkeerde keuze was. Voer iets nieuws niet in op een moment dat al druk is, zoals meteen na school of in een lawaaiige ruimte. Een rustig moment met weinig andere eisen geeft het speelgoed een eerlijke kans. Thuis, op de bank of aan de keukentafel werkt meestal beter dan de auto of een drukke wachtkamer.

Rustgevend of overprikkelend? De signalen

Speelgoed werkt wanneer een kind er uit zichzelf naar teruggrijpt, het op een gelijkmatig tempo gebruikt en er daarna rustiger uitziet dan ervoor. Andere signalen wijzen op het tegenovergestelde: het kind gaat sneller in plaats van langzamer, wordt drukker, of legt het speelgoed weg en oogt onrustiger dan daarvoor. Als dat gebeurt, ligt dat aan dit speelgoed of dit moment, niet aan het kind.

Waar begin je?

Je hebt geen complete sensorische set nodig om te merken of deze aanpak werkt. Eén goed gekozen houten speelgoed, met textuur en gewicht die het kind zelf stuurt, is genoeg om te zien wat rust geeft en wat niet. Onze collectie sensorisch speelgoed voor autisme en ADHD bestaat uit hout en tastbaar materiaal, op het tempo van het kind in plaats van op een batterij. Of je nu zoekt naar speelgoed voor autisten, autisme speelgoed of speelgoed voor kinderen met autisme dat langer dan vijf minuten boeit, je vindt het in deze collectie.